Kardinaal Karin Spaink

Door Henk Willem Smits

De eerste keer dat ik Karin Spaink in het echt zag, was in Paradiso in november 2002. Het was een ontmoeting die past in een vreemd verhaal. Karin werd toen benoemd tot kardinaal. Dit gebeurde enkele maanden nadat ik, net als recent, de festivalsector in verlegenheid had gebracht.

In 1999 liep ik stage bij Het Parool en dat was de tijd van het opkomende internet. Alles wat met het internet te maken had, was nieuws. Zo stuitte ik op een Amerikaanse muzikant annex priester, Chris Korda geheten, die misschien wel als eerste preken ging houden op internet. Internet sermons, noemde hij ze. Ik maakte er een kort verhaal over voor de zaterdagbijlage, waarin toen elke week een nieuw internetfenomeen werd besproken.

Korda was de hogepriester van zijn eigen kerk in Boston, Verenigde Staten, met de prikkelende naam Church of Euthanasia. In 1997 kreeg hij in de VS enige bekendheid door een optreden in de Jerry Springer Show. Voor wie te jong is om dit te weten: de Jerry Springer Show was een in de jaren 90 bekende Amerikaanse talkshow die in Nederland door RTL werd uitgezonden. Presentator Springer was vooral uit op rellen, ruzie en spektakel. De aflevering met Korda heette: I want to join a suicide cult.

De kerk van Korda was eigenlijk meer een radicale milieubeweging dan een religieuze gemeenschap. Het motto luidde: save the planet, kill yourself. De kerk manifesteerde zich vooral in demonstraties in de VS voor het recht op abortus. Andere pijlers waren euthanasie en zelfmoord. Korda was fel tegen verboden op roken op openbare plekken en de horeca, alhoewel hij zelf niet rookte. ‘It’s a slow way’, zei hij daarover.

Korda was behalve een soort sekteleider ook muzikant, hij maakte house, en dat deed hij verdienstelijk. Ook als muzikant schuwde hij de controverse niet. Via een Duits platenlabel, International DJ Gigolo geheten, bracht hij de single Save the Planet, Kill Yourself uit.

Drie jaar nadat ik hem sprak voor Het Parool, dook Korda’s naam op in de programmering van het festival Lowlands. Toch wel opmerkelijk, vond ik. Lowlands had in de jaren daarvoor te maken gehad met mensen die zelfmoordpogingen deden op het festival. Ik werkte op dat moment voor de kunstredactie van het Dagblad van het Noorden en informeerde bij de organisatie waarom ze Korda hadden geboekt.

Het bleek dat de programmeur, toen al Eric van Eerdenburg, geen flauw benul had waar Korda voor stond. Hij vertelde dat Korda aan het festival was aangeboden in een zogenoemde package deal, met enkele andere artiesten van hetzelfde Duitse platenlabel. Ze hadden op het kantoor de cd even opgezet, en toen gezegd: ‘is goed, doe er maar bij’.

Lowlands ging, zo vertelde Van Eerdenburg mij over de telefoon nadat ik hem wat meer had verteld, Korda cancelen, want hij zou ‘een zieke pervert’ zijn. Daarover schreef ik uiteraard een artikel in het Dagblad van het Noorden, en dat werd een onverwacht grote hit, het haalde zelfs het 8 uur journaal.

Festivalbezoekers waren not amused. Niet omdat Korda niet kwam, van zijn muziek had zo goed als niemand gehoord. Muziekliefhebbers bleken bijzonder teleurgesteld in het gegeven dat de programmeurs van Lowlands niet stad en land afstruinen op zoek naar de nieuwste opkomende artiesten, maar die gewoon aangeboden kregen van muziekmaatschappijen in package deals. In 2022 was Lowlands voor het eerst in jaren niet uitverkocht.

Aan het moederbedrijf van Lowlands, Mojo, was de ophef niet ontgaan. Die zagen er wel brood in en kondigden voor 13 november 2002 een concert van Korda aan in Paradiso. Ook deze aankondiging werd een rel. Het CDA stelde Kamervragen en eiste dat het concert verboden zou worden. Dat bleek wettelijk niet mogelijk. Wel kondigde de burgemeester van Amsterdam aan dat politie in burgerkleding tijdens het concert zou waken over het publiek.

Ondertussen verscheen op 11 september 2002 de single I like to watch, waarin Korda het kijken naar de beelden van de aanslag op de Twin Towers een jaar eerder vergeleek met het kijken naar porno.

Uiteraard ging ik, toen nog in Groningen wonend, die woensdagavond naar Paradiso. Van grote drukte was geen sprake, integendeel. Er waren misschien vijf of zes betalende bezoekers, verder struikelde je over de kabels van televisiecamera’s, geen televisierubriek wilde de ophef missen. Langs de kant stond een handvol ‘stillen’ zich stierlijk te vervelen.

En daar was Karin dus, als een van de weinige andere bezoekers. Karin en Korda hadden denk ik via internet contact met elkaar, en dit was het eerste bezoek van Korda aan Nederland. Korda gaf na zijn concert een persconferentie in de kelder van Paradiso, en maakte van de gelegenheid gebruik Karin te benoemen tot kardinaal van de Church of Euthanasia.

Korda, die inmiddels door het leven gaat als vrouw, is nog steeds verdienstelijk muzikant, in 2020 maakte de invloedrijke muzieksite Resident Advisor een reportage over haar, en in 2023 recenseerde het haar single Not My Problem, I’ll Be Dead. Haar kerk bestaat nog steeds.

Dus je mag Karin nog steeds kardinaal noemen. Korda laat via een direct message op Instagram het volgende weten: ‘I’m sorry to hear that Her Excellence must cease working. She is a brave and formidable person and made it much further than many people would’ve in her situation. She is one of the very few to achieve the rank of cardinal in the Church of Euthanasia.’